October 10, 2025

On the thirty-fourth anniversary of the signature of the Paris Peace Agreements on Cambodia (PPAs), the Khmer Movement for Democracy (KMD) calls for the release of Cambodia’s political prisoners as an essential step towards the implementation of the treaty. 

The KMD fully supports the position of the UN Special Rapporteur on the situation of human rights in Cambodia, Vitit Muntarbhorn, in his latest report.

There is in Cambodia a “top-down antagonism towards a plural democratic system and the full range of human rights” reflected in the Paris Peace Agreements, Professor Muntarbhorn wrote in July in his report to the 60^th session of the Human Rights Council.

Professor Muntarbhorn called on the Cambodian government to “abide by the Paris Peace Agreements fully, in addition to all the human rights treaties to which Cambodia is a party.” This, the professor noted, includes ending harassment of human rights defenders, environmentalists and trade unionists.

The last two national elections in Cambodia in 2018 and 2023 were held without any recognised opposition party being allowed to take part. Cambodia will hold local elections in 2027 and national elections in 2028.

According to the International Federation for Human Rights, at least 79 Cambodians remain detained or imprisoned on politically motivated charges. 

Their release and the return of opposition political leaders who have been forced out of the country is essential if future elections are to be a democratic exercise worthy of the name. The opposition movement must be allowed to field its candidates without fear of violent reprisals.

The KMD believes that the signatories to the PPAs must reconvene to assess how the treaty can be implemented.

The dictatorship in Cambodia depends on financial and military support from China, which has been allowed to establish an illegal military base at Ream in Cambodia. This base constitutes a violation of the PPAs requirement for a neutral Cambodia, and endangers the security of the whole region.

The lack of the rule of law in Cambodia has further allowed the country to become the preferred location for Chinese Mafia gangs who use the victims of human trafficking to carry out forced scams online, raking in proceeds of billions of dollars per year.

The KMD further calls for the release of the 18 Cambodian soldiers taken hostage by Thailand in the context of the border dispute between the countries. The soldiers were detained on July 29, after a ceasefire between the countries had come into effect. The KMD believes that their immediate and unconditional release is an essential condition for the firm establishment of a ceasefire.

Attempts by Thailand to resolve historical border disputes by force are a violation of the Cambodian sovereignty which is guaranteed by the PPAs. The KMD believes that the border disputes must be resolved by the International Court of Justice, and that both countries must commit themselves to abide by its rulings.

សេចក្ដីថ្លែងការណ៍ ស្ដីពី ការទាមទារឱ្យដោះលែងអ្នក​ទោស​នយោបាយ​ខ្មែរ និង​ទាហាន​ដែល​ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួនជាចំណាប់ខ្មាំងដោយកងយោធាថៃ

ក្នុង​ឱកាសខួបលើកទី៣៤​​នៃ​ការ​ចុះហត្ថលេខា​លើ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស (PPAs) ​ស្តីពី​កម្ពុជា (PPAs) ចលនា​ខ្មែរ​ដើម្បី​ប្រជាធិបតេយ្យ (KMD) សូមអំពាវនាវ​ឲ្យ​​ដោះលែងអ្នកទោស​នយោបាយ/មនសិការ​ខ្មែរទាំងអស់ ដែលជា​ជំហាន​ដ៏សំខាន់​មួយ​ក្នុងការអនុវត្ត​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ។ KMD សូមគាំទ្រទាំងស្រុងចំពោះជំហររបស់សាស្រ្តាចារ្យ Vitit Muntarbhorn អ្នករាយការណ៍ពិសេស អង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា ក្នុងរបាយការណ៍ចុងក្រោយរបស់លោក។

របាយការណ៍របស់សាស្រ្តាចារ្យ Vitit Muntarbhorn ដែលបានដាក់ជូនសម័យប្រជុំលើកទី៦០នៃ ក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្ស អង្គការសហប្រជាជាតិ បានលើកឡើងថា នៅប្រទេសកម្ពុជា «មានបទបញ្ជា ចេញពីមេដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ប្រឆាំងនឹងប្រព័ន្ធប្រជាធិបតេយ្យ សេរី ពហុបក្ស និងភាពពេញលេញនៃសិទ្ធិ មនុស្ស» ដែលបានរំលេចនៅក្នុងស្មារតីនៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស។

សាស្ត្រាចារ្យ Vitit Muntarbhorn បានអំពាវនាវឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា «គោរពតាមកិច្ចព្រមព្រៀង សន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសឱ្យបានពេញលេញ បន្ថែមពីលើកិច្ចព្រមព្រៀងស្ដីពីសិទ្ធិមនុស្សទាំងអស់ដែល ប្រទេសកម្ពុជាបានចូលជារដ្ឋភាគី»។ លោក​​បាន​កត់​សម្គាល់​ថា កិច្ចការនេះមាន​រួម​បញ្ចូល​ទាំង​ការ​បញ្ចប់ការ​យាយី​សកម្មជន​សិទ្ធិ​មនុស្ស សកម្មជន​​បរិស្ថាន និង​មេដឹកនាំសហជីព​កម្មករផងដែរ។

ការបោះឆ្នោតជាតិពីរលើកចុងក្រោយនៅប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងឆ្នាំ២០១៨ និង២០២៣ ត្រូវបានធ្វើ ឡើងដោយគ្មានការចូលរួមពីគណបក្សជំទាស់មួយដែលប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទូទៅទទួលស្គាល់នោះទេ។ ប្រទេសកម្ពុជានឹងរៀបចំការបោះឆ្នោតថ្នាក់មូលដ្ឋាននៅឆ្នាំ២០២៧ និងបោះឆ្នោតជាតិនៅឆ្នាំ២០២៨។

យោង​តាម​សហព័ន្ធ​សិទ្ធិ​មនុស្សអន្តរជាតិ (International Federation for Human Rights) យ៉ាង​ហោច​ណាស់​មាន​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរចំនួន៧៩នាក់​នៅ​តែ​ត្រូវ​បាន​ជាប់​ឃុំ​ ឬ​ជាប់​ពន្ធនាគារ​ ក្រោម​បទ​ចោទ​ប្រកាន់​ដែលបង្កប់ទៅដោយចេតនានយោបាយ។

ការដោះលែងអ្នកជាប់ឃុំទាំងនោះ និងការវិលត្រឡប់របស់មេដឹកនាំនយោបាយជំទាស់ដែល បានចាកចេញពីប្រទេសដោយបង្ខំ មានភាពចាំបាច់ជាទីបំផុត ប្រសិនបើការបោះឆ្នោតនាពេលខាង មុខត្រូវអនុវត្តស្របទៅតាមគោលការណ៍នៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យដ៏ពិតប្រាកដមួយ។ ចលនាប្រឆាំងត្រូវតែ ទទួលបានការអនុញ្ញាតឱ្យដាក់បេក្ខជនរបស់ខ្លួនដោយគ្មានការភ័យខ្លាចចំពោះការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញប្រកប ដោយហិង្សា។ KMD មានជំនឿជាក់ថា បណ្ដារដ្ឋហត្ថលេខីនៃ PPAs នឹងត្រូវបានកោះប្រជុំ ដើម្បីវាយ តម្លៃឡើងវិញអំពីលទ្ធផលនៃការអនុវត្តនូវកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពនេះ។

របបផ្តាច់ការនៅប្រទេសកម្ពុជាពឹងផ្អែកលើជំនួយហិរញ្ញវត្ថុ និងយោធាពីប្រទេសចិន ដែលត្រូវ បានអនុញ្ញាតឱ្យបង្កើតមូលដ្ឋានយោធាខុសច្បាប់មួយនៅឆកសមុទ្ររាមក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ មូលដ្ឋាន យោធាខុសច្បាប់នេះបានរំលោភទៅលើលក្ខខណ្ឌដែលមានចែងនៅក្នុង PPAs ដែលធានាឲ្យមាន ប្រទេសកម្ពុជាមួយអព្យាក្រឹត ហើយបានបង្កការគំរាមកំហែងទៅដល់សន្តិសុខក្នុងតំបន់ទាំងមូល។

កង្វះភាពជានីតិរដ្ឋនៅប្រទេសកម្ពុជាបានធ្វើឱ្យប្រទេសនេះក្លាយជាទីតាំងពេញនិយមសម្រាប់ក្រុមម៉ាហ្វីយ៉ាចិនដែលប្រើប្រាស់ជនរងគ្រោះនៃការជួញដូរមនុស្ស ដើម្បីធ្វើការបោកប្រាស់ដោយបង្ខំ តាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា ដោយប្រមូលចំណូលបានរាប់ពាន់លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំៗ។

KMD សូមអំពាវនាវ​បន្ថែម​ឲ្យ​ដោះលែង​ទាហាន​ខ្មែរទាំង១៨​នាក់ ដែល​កងយោធាថៃ​បានចាប់​​ជាចំណាប់ខ្មាំងក្នុង​ពេលមាន​ជម្លោះ​ព្រំដែន​រវាង​ប្រទេសទាំងពីរ។ ទាហាន​ទាំង​នោះ​ត្រូវ​បាន​ឃុំ​ខ្លួន​នៅ​ថ្ងៃ​ទី២៩ ខែ​កក្កដា បន្ទាប់​ពី​បទ​ឈប់​បាញ់​គ្នា​រវាង​ប្រទេស​ទាំង​ពីរបានចូល​ជា​ធរមាន។ KMD ជឿជាក់ ថា ការដោះលែងទាហាន​ខ្មែរទាំង​នោះជាបន្ទាន់ និងដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ គឺជាលក្ខខណ្ឌចាំបាច់សម្រាប់ បង្កើតបទឈប់បាញ់ដ៏រឹងមាំមួយសម្រាប់ជម្លោះ​ព្រំដែន​រវាង​ប្រទេសទាំងពីរ។

ការប៉ុនប៉ងរបស់ប្រទេសថៃក្នុងការដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនជាប្រវត្តិសាស្ត្រដោយប្រើកម្លាំងគឺជាការរំលោភទៅលើអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជាដែលត្រូវបានធានាដោយ PPAs។ KMD មានជំនឿជាក់ថា ជម្លោះព្រំដែននេះនឹងត្រូវបានដោះស្រាយដោយតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ហើយប្រទេសទាំង ពីរត្រូវតែប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការគោរពតាមសេចក្តីសម្រេចរបស់អង្គតុលាការនេះ៕