May 02, 2026

Appel aux gouvernements francophones

À l’approche du Sommet de la Francophonie à Phnom Penh (novembre 2026)

Le Mouvement Khmer pour la Démocratie (KMD) appelle les gouvernements des pays francophones, en particulier les membres de l’Organisation internationale de la Francophonie, à exprimer leur plus vive condamnation face à la dégradation continue de la démocratie et de l’État de droit au Cambodge.

La récente décision de la Cour d’appel dans l’affaire de Kem Sokha — président du Parti du sauvetage national du Cambodge (CNRP), principale formation d’opposition dissoute en 2017 — illustre un schéma plus large et profondément préoccupant de répression politique. Depuis cette dissolution, M. Kem Sokha fait l’objet de poursuites judiciaires prolongées et de restrictions sévères à sa liberté, notamment de longues périodes d’assignation à résidence.

Cette décision envoie un signal clair que les autorités actuelles s’emploient à démanteler l’espace démocratique et à empêcher toute opposition politique significative.

Alors que le Cambodge s’apprête à accueillir le Sommet de la Francophonie à Phnom Penh en novembre 2026, le KMD exhorte les gouvernements francophones à adopter des mesures concrètes et visibles. Celles-ci devraient inclure :

* Une condamnation publique, claire et sans équivoque de ces évolutions, avant et pendant le sommet ;

* L’utilisation du sommet comme plateforme pour exiger le rétablissement des libertés politiques et d’une véritable compétition démocratique ;

* Une réévaluation du niveau de représentation officielle, y compris la possibilité d’abaisser la participation au niveau ministériel ou à celui de chefs de département, afin de refléter la gravité de la situation.

De telles mesures sont nécessaires pour défendre les valeurs fondamentales de la Francophonie — démocratie, droits de l’homme et État de droit — et pour éviter de conférer une légitimité à des actions qui les compromettent.

Le KMD appelle les partenaires francophones à agir avec détermination et dans le respect de leurs principes, en soutien aux aspirations démocratiques du peuple cambodgien.

សេចក្តីអំពាវនាវចំពោះរដ្ឋាភិបាលនៃបណ្តាប្រទេសនិយាយភាសាបារាំង (Francophone)

មុនឈានដល់កិច្ចប្រជុំកំពូលហ្វ្រង់កូហ្វូនី នៅទីក្រុងភ្នំពេញ (វិច្ឆិកា ២០២៦)

ចលនាខ្មែរដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ (KMD) សូមអំពាវនាវដល់រដ្ឋាភិបាលនៃបណ្តាប្រទេសនិយាយភាសាបារាំង ជាពិសេសសមាជិកនៃអង្គការអន្តរជាតិហ្វ្រង់កូហ្វូនី (OIF) សូមធ្វើការថ្កោលទោសឱ្យខ្លាំងក្លាបំផុតចំពោះការបន្តបំផ្លិចបំផ្លាញលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងនីតិរដ្ឋនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

សេចក្តីសម្រេចនាពេលថ្មីៗនេះរបស់សាលាឧទ្ធរណ៍ក្នុងសំណុំរឿងលោក កឹម សុខា ប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ (CNRP) ដែលជាគណបក្សប្រឆាំងដ៏សំខាន់ត្រូវបានរំលាយកាលពីឆ្នាំ ២០១៧ បានឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យឃើញពីគំរូនៃរង្វាស់នៃការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញផ្នែកនយោបាយយ៉ាងជ្រៅ និងគួរឱ្យព្រួយបារម្ភបំផុត។ ចាប់តាំងពីការរំលាយនោះមក លោក កឹម សុខា បានរងគ្រោះដោយសារដំណើរការតុលាការដ៏អូសបន្លាយ និងការរឹតត្បិតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើសេរីភាព រួមទាំងការឃុំខ្លួនក្នុងផ្ទះអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ។

សាលដីកានេះ បានបញ្ជូនសញ្ញាយ៉ាងច្បាស់ថា អាជ្ញាធរបច្ចុប្បន្នកំពុងកម្ទេចលំហប្រជាធិបតេយ្យជាប្រព័ន្ធ និងរារាំងរាល់ការប្រកួតប្រជែងនយោបាយដែលមានអត្ថន័យ។

ក្នុងខណៈដែលកម្ពុជាកំពុងរៀបចំធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលហ្វ្រង់កូហ្វូនី នៅទីក្រុងភ្នំពេញ ក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២៦ ខាងមុខនេះ KMD សូមជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលនៃបណ្តាប្រទេសនិយាយភាសាបារាំង ចាត់វិធានការជាក់ស្តែង និងច្បាស់លាស់ ដែលវិធានការទាំងនោះ រួមមាន៖

• ធ្វើការថ្កោលទោសជាសាធារណៈ និងដោយឥតលាក់លៀមចំពោះការវិវត្តទាំងនេះ ទាំងមុនពេល និងក្នុងអំឡុងពេលកិច្ចប្រជុំកំពូល។

• ប្រើប្រាស់វេទិកាកិច្ចប្រជុំកំពូលនេះ ដើម្បីទាមទារឱ្យមានការស្តារសេរីភាពនយោបាយ និងការប្រកួតប្រជែងតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យឡើងវិញ។

• វាយតម្លៃឡើងវិញនូវកម្រិតនៃតំណាងផ្លូវការដែលត្រូវចូលរួម រួមទាំងការបន្ទាបកម្រិតអ្នកចូលរួមមកត្រឹមថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រី ឬមន្ត្រីជំនាញ ដើម្បីឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន។

ជំហានទាំងនេះគឺចាំបាច់បំផុតដើម្បីតម្កល់គុណតម្លៃមូលដ្ឋាននៃហ្វ្រង់កូហ្វូនី រួមមាន ប្រជាធិបតេយ្យ សិទ្ធិមនុស្ស និងនីតិរដ្ឋ ហើយក៏ដើម្បីចៀសវាងការផ្តល់ភាពស្របច្បាប់ដល់សកម្មភាពទាំងឡាយណាដែលបំផ្លាញតម្លៃទាំងនេះ។

KMD សូមអំពាវនាវដល់ដៃគូហ្វ្រង់កូហ្វូនីទាំងអស់ មេត្តាចាត់វិធានការដោយបន្ទាន់ និងផ្អែកលើគោលការណ៍ ដើម្បីគាំទ្រដល់បំណងប្រាថ្នាប្រជាធិបតេយ្យរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា៕